0

Dziś na warsztat bierzemy lektury (moim zdaniem) obowiązkowe dla początkujących wielbicieli kina. Opisane poniżej pozycje dotyczą głównie gramatyki języka filmowego i ewolucji sztuki filmowej, czyli podstawy podstaw. Kolejne książkowe propozycje, już bardziej ukierunkowane na konkretną dziedzinę – montaż, scenariusz, historię itp., będą pojawiały się sukcesywnie w najbliższych tygodniach.

No to co, zaczynamy?

. . .

1. Film art. Sztuka filmowa. Wprowadzenie – David Bordwell, Kristin Thompson

Sztuka filmowa

Sztuka filmowa

Absolutna klasyka, na której wychowały się ogromne rzesze filmoznawców na całym świecie. W Polsce ukazała się niestety dopiero w 2010 roku, nakładem wydawnictwa Wojciech Marzec. Dlaczego niestety? Bo wtedy miałam już za sobą naukę języka filmu, którą trzeba było ogarnąć na pierwszym roku filmoznawstwa (czyli w moim przypadku 2008/2009). Chyba w okolicach początku drugiego roku komuś udało się na wycieczce w Londynie (?) dorwać w antykwariacie anglojęzyczną wersję tej książki, z której garściami czerpała cała nasza grupa, kserując i przepisując co się da. Naprawdę warto, bo w tej publikacji jest chyba WSZYSTKO, czego potrzeba na początku uczenia się kina. Zawiera ponad 600 stron bogato ilustrowanych wiadomości o sztuce filmowej, jest podzielona na bodaj siedem działów (zastrzelcie mnie, nie wiem na pewno, bo nie mam jej przy sobie) kolejno poruszających konkretne elementy kina.

Co istotne, w książce tej po każdym ważniejszym zakończonym wątku możemy znaleźć pozycje bibliograficzne, które pozwolą na szersze zapoznanie się z danym tematem. W polskim przekładzie zostały również uwzględnione rodzime dzieła, co z pewnością ułatwia poszukiwania (brawo!).

. . .

2. Język Filmu – Jerzy Płażewski

Język Filmu – Jerzy Płażewski

Język Filmu – Jerzy Płażewski

Kultowa książka zmarłego w tym roku guru polskich filmoznawców. Chyba każdy z krytyków filmowych w naszym kraju przebrnął przez jej lekturę w swoim toku nauczania. Początkowo może przerażać jej objętość – to naprawdę „cegła” – ale weźmy pod uwagę ogrom zawartego w niej materiału, zarówno definicyjnego, historycznego, jak i ilustracyjnego. Niestety minusem tutaj jest też to, że Płażewski używał naukowego języka, czasami więc można się umęczyć, jeśli nie jesteśmy wystarczająco zdeterminowani.

Warto po nią sięgnąć z prostego powodu, że jest ona nadal jedyną rodzimą publikacją tak szeroko omawiającą gramatykę języka filmowego, mimo, że część z opisywanych haseł mocno się zdezaktualizowała, a przytaczane przykłady dotyczą zwykle dzieł powstałych przed latami 60. Dlatego też trzeba skonfrontować jej treść z innymi książkami, ale na pewno może ona stanowić dobre wprowadzenie do dalszego zdobywania wiedzy. Publikacja ta była współfinansowana przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.

. . .

3. Słownik wiedzy o filmie oraz Słownik gatunków i zjawisk filmowych wydawnictwa Park/Edukacja

Słownik wiedzy o filmie oraz Słownik gatunków i zjawisk filmowych wydawnictwa Park/Edukacja

Słownik wiedzy o filmie oraz Słownik gatunków i zjawisk filmowych wydawnictwa Park/Edukacja

Mamy tu dwie propozycje tego samego wydawnictwa i należące bodaj do jednej serii. W przypadku pierwszej (autorstwa Olgi Katafiasz i Joanny Wojnickiej) nazwa słownik jest według mnie niewłaściwa – może lepiej byłoby nazwać ją encyklopedią, bo haseł słownikowych tutaj właściwie nie ma (poza małym wokabularzem na końcu), a raczej poszczególne tematy, podzielone na trzy główne działy. Są to kolejno: Historia, Kino autorów, Kino gatunków oraz wspomniany wcześniej Słownik podstawowych pojęć filmowych. Książka ta w przystępny sposób wprowadza czytelnika w temat ewolucji sztuki filmowej, jej historię, przybliża też sylwetki najważniejszych twórców oraz wyjaśnia terminologię związaną z powstaniem kina gatunkowego. Druga z książek, napisana przez Bartłomieja Paszylka, skupia się zdecydowanie bardziej na nowych zjawiskach w sztuce filmowej, gatunkach postmodernistycznych i współczesnych twórcach.

Dlaczego te dwie książki przywołuję razem? Ponieważ ta druga może być świetnym uzupełnieniem pierwszej, natomiast sama w sobie bywa myląca dla początkującego odbiorcy. Autor bowiem przy wprowadzaniu opisów stosunkowo nowych zjawisk bądź wariacji gatunkowych (np. anty-westernu) rzadko odwołuje się do genezy gatunków wyjściowych. Dlatego też warto traktować Słownik gatunków i zjawisk filmowych jako swoisty dodatek, bo choć wartościowy, nie daje pełnego obrazu i niezbędnego do nauki filmu wprowadzenia.

. . .

4. Kino stylu zerowego – Mirosław Przylipiak

Kino stylu zerowego – Mirosław Przylipiak

Kino stylu zerowego – Mirosław Przylipiak

Książka Przylipiaka dla wielu amatorów kina, umęczonych naukowymi publikacjami, może okazać się miłym zaskoczeniem. Autor w prostych słowach, bez tak zwanego kulturoznawczego zadęcia, opowiada o technikach, jakie w Hollywood stosuje się w celu… hmm… zamydlenia oczu widza. Dzięki temu nawet zupełnie początkujący wielbiciel sztuki filmowej nie powinien czuć się nieswojo, wszystko jest tutaj wytłumaczone w sposob zwięzły i dotyczy zjawisk, z którymi każdy podczas oglądania filmów zdążył się zetknąć, ale niekoniecznie umiał je nazwać i określić. Warto tutaj zaznaczyć, że zwykle autor przekazuje najbardziej istotne informacje, których rozszerzenia warto szukać również w innych publikacjach, jednak na początek edukacji filmowej jest to książka idealna – przede wszystkim nie odstrasza zbyt szerokim spektrum odniesień kulturowych i niezrozumiałym, naukowym stylem. Na pewno też zachęca do dalszych poszukiwań. Po lekturze zdecydowanie nabiera się większej świadomości odbioru dzieła filmowego.

. . .

5. 5 tajników warsztatu filmowego – Joseph V. Mascelli

5 tajników warsztatu filmowego – Joseph V. Mascelli

5 tajników warsztatu filmowego – Joseph V. Mascelli

To jedna z najsławniejszych na świecie książek o warsztacie filmowym i gramatyce języka filmu jednocześnie. Jedna z pozycji, która pomogła rozwinąć się samodzielnej edukacji flmowej, wykraczającej poza mury szkół artystycznych, dostępnej dla amatorów kina i widzów, pragnących być bardziej świadomymi odbiorcami. Jest zbiorem zasad kina klasycznego, na których do dziś budowane są hollywoodzkie opowieści. Treść publikacji autor podzielił na pięć głównych tematów: kąty widzenia kamery, ciągłość wizualna, montaż, zbliżenia, kompozycja kadru. Za pomocą setek ilustracji Mascelli przedstawił w jasny i przystępny sposób najważniejsze elementy techniki opowiadania obrazem, pokazał różne aspekty tworzenia filmów niejako „od kuchni”, gdyż podręcznik ten pisany jest z perspektywy wieloletniego operatora filmowego. Choć po raz pierwszy książka ta została wydana w 1965 roku (!) wiele z poruszanych kwestii jest aktualnych również w odniesieniu do współczesnego kina.

. . .

Oczywiście książek, które można potraktować jako wprowadzenie do nauki kina, jest znacznie, znacznie więcej. Przy wyborze powyższych kierowałam się głównie ich znaczeniem w stosunku do ogółu bibliografii tematycznej, spektrum poruszanych zagadnień oraz – co chyba najważniejsze – ich dostępnością na polskim rynku. Z Bordwellem i Thompson może być co prawda niewielki problem, bo chyba cały nakład jak dotąd sprzedał się jak świeże bułeczki, ale na pewno da się ją znaleźć jeszcze w kilku miejscach. Resztę podanych książek można bez problemu wyszukać w ksiegarniach internetowych i bibliotekach.

Pamiętajcie koniecznie o zasadzie NIGDYZAWSZENIGDY nie opierajcie swojej wiedzy na informacjach zawartych w jednej publikacji i ZAWSZE konfrontujcie przyswojone wiadomości z innymi lekturami!

To tyle na dziś. Jeśli chcielibyście, abym którąś z tych książek opisała szerzej lub znacie inne publikacje według was najbardziej przydatne na początku drogi do zrozumienia kina – dawajcie znać. Przypominam też, że pozycje bibliograficzne na temat konkretnego działu będą opisywane osobno, więc zamiast pytać dlaczego nie poruszyłam tutaj książek dotyczących scenariusza filmowego albo montażu, poczekajcie 🙂


PARTNERZY

Współpracowaliśmy już z wieloma markami.

300px-Upc_logo
TNT_logo_nowe655
Ale_kino+
Jameson_Irish_Whiskey_logo
t-mobile logo
empik
kinopodbaranami
ars
imax
wb
footer-logo
Cinema City
multikino
fortuna
lg logo

KONTAKT

Bardzo chętnie nawiążemy współpracę i odpowiemy na pytania.

Kod: